Blog

Artikelen van Valorix

Data and Reality: waarom je database nooit de werkelijkheid reflecteert

Een portret van William Kents klassieker Data and Reality (1978). Waarom een informatiesysteem niet de werkelijkheid is maar een afbeelding van een klein stukje ervan, en wat dat vandaag betekent voor wie datamodellen maakt. Met concrete voorbeelden uit het boek en een kader over de schrijver.

Je datamodel is geen data pipeline: scheid betekenis van techniek

Hoort het transformeren van gegevens in de modelleertool? Nee. We scheiden modelleren van transformeren, zo zuiver mogelijk, met het datacontract als enige naad. Een principe van vijftig jaar, terug te zien bij de overheid en in de moderne data-architectuur.

Leen geen gegevens maar de sleutel: het sleutelbospatroon en eigenaarschap

Geïnspireerd op het sleutelbospatroon van Ronald Damhof: behandel een identifier zoals het BSN als een geleende sleutel in plaats van eigen data. Degradeer betekenisvolle sleutels tot attribuut, geef elke administratie een eigen betekenisloos nummer en koppel alleen via de sleutelbos, met grondslag. Wat dat betekent voor gegevensgebieden en eigenaarschap.

Verkavel je gegevenslandschap: eigenaarschap dat een reorganisatie overleeft

Eigenaarschap op gegevens hangt te vaak aan afdelingen en verdampt bij de volgende reorganisatie. Door je gegevenslandschap te verkavelen naar gegevensgebieden, afgebakend op beheersamenhang, organiseer je verantwoordelijkheid die een organisatieverandering overleeft. Met een uitgewerkt voorbeeld bij het CJIB.

Stop met ‘historisch zo gegroeid’: bedrijfsfuncties afgeleid uit de opdracht

Veel functie- en capabilitymodellen spiegelen het organigram en zijn daardoor net zo instabiel. Leid bedrijfsfuncties in plaats daarvan af uit de opdracht: bij de overheid uit de wet, bij commerciële organisaties uit beleid en standaarden. Met de methode van Sturm en Van der Sanden en een uitgewerkt CJIB-voorbeeld.

Zachte semantiek is keiharde context

Dertig jaar lang was de betekenislaag van onze modellen het eerste dat sneuvelde. Uitgerekend AI maakt die laag onmisbaar én betaalbaar. Een proef met één model en twee contexten.

De blauwdruk van je organisatie staat gewoon in de wet!

Kun je de inrichting van een uitvoeringsorganisatie afleiden uit haar wettelijke taken? Ik toetste de hypothese op een echte casus. De wet vond wat het handwerk had gemist.

Een domeindeskundige in je broekzak!

Een AI als virtuele domeindeskundige voor het GLB en NSP: hoe zo’n assistent het modelleerproces versnelt, en waarom vastgelegde betekenis en bronnen daarbij onmisbaar zijn.

Wij doen DevOps dus wij doen beheer… toch?

Agile en DevOps hebben zich bewezen, maar beheer raakt er vaak bij in. Waarom beheer onmisbaar blijft en hoe het zich laat inrichten binnen een DevOps-organisatie.

Wij doen niet aan beheer: wij doen DevOps!

Veel DevOps-teams bouwen en beheren alles zelf. Dat klinkt slagvaardig, maar wat gebeurt er met het structurele beheer en de eindgebruiker? Een kritische blik op de praktijk.